Поврзи се со нас

Вести

Податоци за “Тврдината Кале” Гостиварско Србиново

Објавено

на

    Во близина на Гостивар, некогаш постоела тврдина доизградена околу 13 век. Локалитет за кој е многу тешко да се пронајдат повеќе детали и информации. Поради негрижа последните остатоци од тврдината биле уништени и искористени за други градби.

    Местоположба. Локалитетот „Кале-Ѕвезда” лежи 2,5 км западно од Србиново. Претставува издаден и 80 м висок карпест нос (690 м н.м.), наднесен над устието на Симница во Падалишка река. Северната и североисточната страна му се речиси вертикални карпи, а лесно е пристапен преку седлото од запад и југозапад. Во источното подножје, низ речниот теснец води патот Гостивар — Кичево.

    Најстари остатоци. Под средновековното обѕидие се наѕираат делови од постар, доцноантички ѕид искористен како темел и потпор на подоцнежната тврдина. Парчињата од доцноантичката грнчарија, питоси и тегули потекнуваат од првата тврдина.

    Средновековни остатоци. Во доцниот среден век врз старите темели било изградено јадрото на новата тврдина. Има форма на трапез со димензии 45 х 60/23 м. Ѕидот е граден од плочест кршен камен со посен варовен малтер и има бројни дупки за скеле и сантрач, а типичен е за доцниот 13. и 14. век. На јужното чело стоела една кула, денес сосем урната. Добро запазена останала кулата на северозападниот агол, по функцијата веројатно донжон. Има димензии 13 х 8 м, а височината денес изнесува до 4 м. Има влез од јужната страна, а до влезот е потпрена и главната порта. Од цвингерот низ оваа порта се влегувало во мало предворје, а потоа во главниот двор на тврдината. Друга порта се наѕира на источниот ѕид. Долж северната страна, потпрена врз вертикални карпи, ѕидот не е сочуван.

    Околу јадрото на тврдината бил изграден и еден надворешен ѕид (предѕид), оставајќи меѓупростор (цвингер) широк 12—18 м. На северозападниот агол стои добро запазена порта — обичен премин низ предѕидот широк 2,7 м. До неа, внатре, била поставена стражарска куќа. Предѕидот носи доц-носредновековни градежни белези.

    Парчиња од словенски црепни, огнишна грнчарија и бројни производи исковани од железо (клинци и кламфи, ножови, врвови од стрели — тип за пробивање панцир, железна згура) упатуваат на доцниот среден век. Во источното подножје на Калето, во речниот теснец на месноста Самоков и Ковач, населението со години ископува остатоци од стари топилници (печки) и ковачници на железо. Железната руда е копана површински на падините на Ветерник, околу денешното село Железна Река и долж истоимената река која се влива во Падалишка, 5—6 км источно од Калето и Самоков. Овие остатоци потекнуваат од доцната антика и доцниот среден век.

    vv

    Имаме основа да заклучиме дека тврдината Ѕвезда била целосно изградена во времето на расцутот на рударството во овие краишта, во 13. или 14. век, а како државен контролен пункт над околните рудници. Таа воедно го контролирала и тогаш важниот пат од Полозите кон Кичево, во експанзионистичката политика на Србија кон југ.

    Хисарот Трново е забележан во пописниот дефтер бр. 4 од 1467/68 година. Во него стои дека оваа тврдина, покрај Собри и Аргирокастро, испорачувала контингент (железо) за оружје на градот Призрен. Трново е старо село и денес лежи изместено повисоко во планината, 4 км североисточно од Србиново кое постапно го зафаќа неговиот синор. Нема сомнение дека „хисарот Трново” се однесува на калето Ѕвезда.

    Дека Ѕвезда била населена и во ранотурскиот период (15. и можеби 16. век) како контрола на cи уште активните рудници на железо, укажуваат градбите на Калето. Една од нив (стамбена кула или магацин) била поставена врз урнатото чело на главниот ѕид на тврдината, со слободна ориентација која отстапува од претходната. Другата градба — стражарската куќа до источната порта, има исто така ориентација што отстапува од главниот план на тврдината и многу послабо и негрижливо е градена. Високата грамада врз западната стражарска куќа индицира, исто така една подоцнежна градежна фаза врз постарите остатоци. Овие невешти и многу послаби остатоци на обновување несомено потекнуваат од турско време.

    Advertisement
    Advertisement
    Advertisement
    Advertisement
    Advertisement

    Огласи за вработување:

    Advertisement
    Advertisement
    Гостиварпред 1 час

    Состанок за репрогласување на НП Маврово и нов план за управување со подрачјето

    Гостиварпред 3 часа

    Куче скитник нападнало гостиварец

    Спортпред 4 часа

    Продолжува кошаркарското првенство: КК Гостивар му гостува на Куманово

    Вестипред 4 часа

    Од денеска влез во Косово со потврда за три вакцини

    Македонијапред 5 часа

    Сибирски студ, внимавајте на голомразица!

    Здравје и убавинапред 6 часа

    Храна која ги зајакнува коските, особено додека старееме

    Македонијапред 19 часа

    Потврдени нови 2.071 случај на ковид во земјава

    Гостиварпред 20 часа

    Компанијата „ALMERO MATTRESS“ од Гостивар добитник на престижна награда од Индустриска Комора на Тирана (CCIT)

    Гостиварпред 23 часа

    Оглас за доделување на социјалните станови во Гостивар наскоро, најавуваат надлежните

    Македонијапред 23 часа

    Скратување на изолација од десет на седум дена, препорача Комисијата за заразни болести

    Гостиварпред 23 часа

    Приведен 27 годишник од гостиварско по распишана потерница

    Гостиварпред 1 ден

    Колку пари ќе добијат партиите од Локалните избори во Гостивар: Еден глас 15 денари!

    Македонијапред 1 ден

    ДЗС: Просечната нето плата во ноември лани била 29 130 денари

    Македонијапред 1 недела

    Дали ќе се продолжи зимскиот распуст и по кој модел ќе почне второ полугодие?

    Македонијапред 2 недели

    Горивата од полноќ со поскапени цени

    Македонијапред 2 недели

    Силен земјотрес во Грција почувствуван во Македонија

    Гостиварпред 3 дена

    Виктор Угриноски го извади светиот крст од Вардар на Водици во Гостивар

    Вестипред 1 недела

    Вечерва е Православна Нова година (Стара Нова), утре се празнува Василица

    Гостиварпред 2 недели

    Да нема дупло плаќање на гробиштата во Гостивар, предлог на советникот Адеми

    Што, како, каде?!пред 2 недели

    Нова неделна акција на Монтенегро Маркети

    Македонијапред 2 недели

    Објавен огласот за помош за сметките за струја на лицата со ниски примања

    Гостиварпред 1 недела

    Сучење на врвката за градскиот крст за Водици во Гостивар

    Гостиварпред 4 дена

    Се потсетуваме, најсреќните на Водици во Гостивар кои го извадија крстот од Вардар

    Гостиварпред 2 недели

    Инспекции за сертификати и протоколи низ локали во Гостивар и Тетово

    Гостиварпред 1 недела

    Гостивар: Приведени две девојки, го нарушиле јавниот ред и мир

    Вестипред 4 дена

    Православен празник Водокрст (Водопост)

    Гостиварпред 3 дена

    Прослава на Богојавление – Водици, Гостивар 2022 (Галерија)

    Гостиварпред 2 недели

    Бадникова поворка 2022, Гостивар ја продолжи традицијата за Бадник

    Македонијапред 1 месец

    Убавините на пештерата Шаркова Дупка во Маврово (Фото)

    Локални избори 2021пред 4 месеци

    Униите на жени на ВМРО-ДПМНЕ и АА во Гостивар заедно на марш „Напред розово!“

    Спортпред 5 месеци

    КК Гостивар започна со подготовките за новата сезона

    Спортпред 8 месеци

    ФОТО ВЕСТ: Македонија тргна за Букурешт на EURO 2020

    Гостиварпред 8 месеци

    Етно вешта жена во гостиварско Зубовце – старински специјалитети, чист воздух и дружење

    Гостиварпред 8 месеци

    Повторно протест во Гостивар: Хартиените учебници да останат основно средство за учење!

    Гостиварпред 8 месеци

    Протест во Гостивар: „Нема да дозволиме експерименти врз нашите деца“

    Гостиварпред 9 месеци

    Паркот во Гостивар ќе добие нов лик и социјално инклузивен дел (фото)

    Гостиварпред 11 месеци

    На поларно време и снег Гостивар маршираше во чест на жртвите во автобуската несреќа

    Гостиварпред 1 година

    Како се прославуваше Водици во Гостивар од 2016 до 2020 година (галерија)

    Спортпред 1 година

    На Градскиот стадион во Гостивар: ФК Гостивар – ФК Вардар Форино 1:0 (фото)

    Advertisement

    Популарно изминативе 100 дена